गुणस्तरीय शिक्षाका लागि नयाँ विधेयक : शिक्षामन्त्री    ५८ लाख थान पुस्तक अपुग    शिक्षामन्त्री भन्छन् - 'शिक्षालाई राजनीतिमुक्त बनाउनैपर्छ'    शिक्षालाई स्कुलदेखि घरसम्म जोड्ने शिक्षक भएनन्    प्राचार्य र अध्यक्षविरुद्ध छुवाछुत मुद्दा    ग्लोबल सेपर्सले स्कुल बनाउने    एसएलसीमा डी ग्रेड ल्याउने विद्यार्थीको भर्नामा चर्को विवाद    यस बर्षको एसएलसी परीक्षा सम्पन्न, नतिजा असारमा    डिन निुयुक्तिमा चलखेल !    सरकारीमै पढ्छन् शिक्षकका छोराछोरी    शिक्षकले आठ महिनादेखि तलब पाएनन्    शिक्षा कार्यालयमा ‘मदिरा पार्टी’    झाडापखालाबाट शिक्षक पनि बिरामी    एसएलसीमा भाइबर र म्यासेन्जरबाट चिट !    परीक्षामा चिट चोर्न नपाउँदा ढुंगामुढा !    एसएलसीमा चर्को राजनीति !    बाजुराका विद्यार्थी एसएलसीबाट बञ्चित !    पद्मकन्या क्याम्पस स्ववियु सभापतिको मृत्यु    एसएलसी परीक्षामा छ लाखभन्दा बढी परीक्षार्थी हुने    एसएलसीमा १ घण्टा लोडसेडिङ घट्यो    कर्णालीका विद्यार्थीले समयमै पुस्तक पाउने    ७ रोचक कुराहरु    किताब नउठाउने महासंघको चेतावनी    भाडाको घरमा स्कुल चलाउन नपाइने !    मुक्तिमार्ग उच्च माविलाई एघार लाख रुपैया मूल्यको जग्गा सहयोग    एसएलसीको ग्रेडिङ्मा परिवर्तन गरियो    विद्यार्थी शून्य, शिक्षक आठ    विद्यालय सुधार्न कस्सिए अभिभावक    चलन चल्तीका केहि नेपाली उखानहरु    केही मननिय भनाईहरु    आदर्श भनाई अनि ज्ञानगुनका कुराहरु    बेलायतको भिसा त्यागेर शिक्षक    कृपा नखोज, कर्म गर: कुलचन्द्र गौतम    शिक्षक र अभिभावकको व्यापक परिचालनबाट मात्रै संभव छ विद्यालय सञ्चालन र पुनःनिर्माण    आजको पाठ योजना बिफल हुने देखेपछी, पढाउन छोडेर एक छिन् ठुलो - ठुलो आदर्शको भाषण दिएँ    लाखौं विद्यार्थी उच्च शिक्षाबाट बञ्चित हुने खतरा    एकजना विद्यार्थीको आत्महत्या    विद्यार्थी कल्याणकारी कोषका लागि जुट्दै अष्ट्रेलियाका नेपालीहरू    आफ्नो पाठ र ईकोब्रिक    प्राज्ञिक विद्यार्थी अधिवेशन हुँदै    अन्तर विद्यालय ताइक्वान्दो भक्तपुरमा हुने    भूकम्प प्रभावित जिल्लामा ‘लाइभ स्कुल’ !    दाङका मुक्त कम्लरीलाई शैक्षिक सामग्री वितरण    पाँच कक्षासम्मको विद्यालयमा तीन मात्रै शिक्षक    २३ सय विद्यार्थीलाई शैक्षिक सामग्री    शिक्षक सक्षमताको मापदण्ड पारित, तालिमको स्वरुप फेरियो    तरुण माध्यामिक विद्यालयमा    आदर्श शौल युवक उच्च माध्यामिक विद्यालय    पुरानो विद्यालय अत्याधुनिक प्रविधि    एमए पास गरेर कक्षा एक मा शिक्षक !    सेना छाडेर शिक्षक    बेलायतको भिसा त्यागेर शिक्षक    सुधार प्रयासमा एउटा हेडमाष्टर    एक जना हेडसरको भोगाई : शिक्षकलाई सरकारले सम्मान दिएन    भारतको शिक्षामा कमजोर हुदैं मानवीय पक्ष : प्रा.डा. अनामिक शाह    सिकाइ उपलब्धि: माथि माथि हेर्दा तल सुक्यो !    विषयगत कक्षा व्यवस्थापन: सिकाइ उपलब्धि बढाउने एउटा उपाय    कार्यमूलक अनुसन्धान-किन र कसरी    स्ववियू निर्वाचन चैत अन्तिम साता भित्र गर्ने कांग्रेस सभापतिको भनाई    पद्मोदयको ७० औँ बार्षिकोत्सव सम्पन्न    नेल्टाको २१ औँ अन्तराष्ट्रिय सम्मेलन शुरु    धेरै दरबन्दी भएका प्राविका शिक्षक निमावि र माविमा : बराल    दल आवद्ध शिक्षकलाई स्पष्टीकरण, चित्त बुझ्दो जवाफ नदिए कारवाही : जिशिअ नेपाल    शिक्षा मन्त्रालय विदेशी ‘डोनर’ हरुले चलाएका छन् : कोइराला    सामाजिक नीति बनाऊन विद्यार्थीको माग    क, ख पढ्न चार घन्टाको हिँडाइ    शिक्षाको व्यापार अन्त्य गर्न शुल्क निर्धारण मापदण्ड कार्यान्वयन हुनै पर्ने    शिक्षामा नयाँ क्रान्तिको आवश्यकता – शिक्षामन्त्री    नीजि स्कुल खोल्न ३२ मापदण्ड, पहिल्यै खुलेकालाई तीन वर्ष मौका    बिज्ञापन    प्रयोगका सर्त    हाम्रो बारे

दल आवद्ध शिक्षकलाई स्पष्टीकरण, चित्त बुझ्दो जवाफ नदिए कारवाही : जिशिअ नेपाल

 - ज्ञानमणी नेपाल, जिल्ला शिक्षा अधिकारी, लमजुङ्

- दुई बर्ष पाँचथरको जिशिअ हुँदा निकै चर्चामा आउनु भयो, लमजुङ सरुवा भएको २ महिना भयो, के पाउनु भयो यहाँको अवस्था ?

लमजुङ्को शिक्षा अवस्था पुर्ण रुपमा सुध्रिसकेको छैन । तर अहिले देशव्यापी रुपमा देखिएको जस्तो धेरै विग्रेको पनि छैन यहाँ । अहिले नराम्रो भन्दा केही सुध्रिएको छ । लमजुङको शिक्षा अवस्था औषत खालको पाएँ ।

- पाचँथरमा छँदा नुमना विद्यालयका आधारणामा काम गर्नु भएको थियो । त्यो अवधारणलाई देशै भरी लैजानु पर्छ पनि भन्नुहुन्थ्यो, लमजुङमा पनि यस्तै केही नयाँ अवधारणा लागू गर्दै हुनुहुन्छ ?

पाचँथरमा त्यसरी गर्दा सजिलो र सबैले हामी गर्न सक्छौँ भनेर लागेका थिए । केही विद्यालयहरुमा भएका सुधार र व्यवस्थापन अरु विद्यालयमा पनि गर्न सकिन्छ भन्ने उदाहरण हुन् ती । लमजुङमा म आएको दुई महिना मात्र भयो । बुझ्दै छु । केही राम्रा विद्यालय अनुगमन र त्यसलाई थप सुधार गर्नतिर ध्यान दिइरहेको छु । बाँकी हेर्दै जाउँ । के के गर्न सकिन्छ । निरन्तर लागि रहेपछि हुन्छ जस्तो लाग्छ ।

मुख्यतया म अहिले विभिन्न विद्यालयमा पुगेर त्यहाँको अवस्थाका बारेमा बुझिरहेको छु । विद्यालयमा शिक्षकहरुले नियमित पढाईरहेका छन् कि छैनन् ? सरसफाई कस्तो छ ? शिक्षक पुग अपुग ? व्यवस्थापन, शिक्षकको हाजिरी कस्तो छ ? यी बारेमा बुझ्दै छु । सकेसम्म अनियमित भएका शिक्षकलाई नियमित हुन भनिरहेको छु । मनोमानी रुपमा विद्यालय नआउने शिक्षकलाई तुरन्तै स्पष्टीकरण लिइरहेको छु । यसक्रममा अहिलेसम्म ६ जनासंग एक हप्ताको अल्टिेमेटम दिएर स्पष्टीकरण सोधेको छु । चित्त बुझ्दो जवाफ नदिए आवश्यक कारबाही गर्ने तयारीमा पनि छु ।

- को को हुन् तपाईले स्पष्टीकरण सोधेका शिक्षक ?

मैले स्पष्टीकरण सोधेको छु । अहिले नै नाम सार्वजनिक नगरौँ । प्राय राजनीतिक दलका भातृ संगठनमा आवद्ध शिक्षकहरु नै छन् ।

- राजनीति गर्ने शिक्षकका कारण सामुदायिक शिक्षा विर्गेको भनिन्छ, यहाँको अवस्था के पाउनु भो ?

हो । केही रुपमा राजनीति हाबी भएको पनि हो । राष्ट्रिय राजनीति विग्रिएको अवस्थामा स्थानीय तहमा राजनीति हाबी हुने नै भयो । तर त्यो भन्दा पनि महत्वपूर्ण कुरा शिक्षामा नियमित अनुगमन, नियुक्तिमा दलीय भागबण्डाका साथै यो हाम्रो भन्ने भावना अलिकति हराएको हो । जसले जे गरेपनि हुने पढाए पनि हुने नपढाए पनि हुने जस्तो भइरहेको छ । यसैमा राजनीति घुसेको हो । त्यसैले यस्तो तत्वलाई सुधार्ने हो भने राजनीतिलाई विकास र सुधारमा लिन सकिन्छ । विकास र शैक्षिक सुधारका लागी राजनीति सकारात्मक हुनुपर्यो ।

- जिल्लाको समग्र शिक्षा सुधारमा तपाईले प्रक्रियागत रुपमा थप के कस्ता कदमहरु चाल्दै हुनुहुन्छ त ?

मैले त्यसरी खाका नै बनाएर त लागेको छैन । तर मुख्य गरी भएका कमी कमजोरी सुधार्ने, सबैलाई आ आफ्नो दायित्वप्रति जिम्मेवार बनाउने, जिम्मेवार नभएकालाई स्पष्टीकरण सोध्ने, कारबाही गर्ने, नियमित अनुगमनलाई बढाउने लगायतका काम गरिरहेको छु । त्यस बाहेक अहिलेसम्म व्यवस्थित विद्यालयलाई थप उत्कृष्ट बनाई नमुनाका रुपमा पेश गर्ने र त्यही अनुसारको वातावरण, अध्ययन अध्यापन, शिक्षण सिकाई, अनुशासन, आचार संहिता अन्य विद्यालयमा पनि लागु गर्ने योजना छ ।

- जिल्लामा आएपछि कतिओटा विद्यालयमा पुग्नु भयो ? त्यहाँको अवस्था कस्तो पाउनुभयो ?

सदरमुकाम बेसिशहर र आसपास गाविसका सबै विद्यालयमा पुगेको छु । केही विद्यालयहरु निकै टाढा छन् समय भएसम्म गुनासा आएसम्म ती विद्यालयमा पनि पुगेको छु । सामान्यतया विद्यालयमा मैले दुईओटा कुरा मुख्य पाएँ । एउटा विद्यार्थी पढ्न इच्छुक छ, तर वातावरण छैन । शिक्षक नियमित नआउने, नियमित नपढाउने, पढाए पनि विद्यार्थीलाई नजिक गएर बुझ्ने गरी पढाएको छैन । अर्को अनुगमन फितलो, विद्यार्थीले गुनासो गरेपनि त्यसको समाधान गरिएको छैन । सबैले लापरबाही गरेका छन् । अनि विद्यार्थी आत्मिय भएर पढ्न चाहेको छ । आफ्नो समस्या शिक्षकलाई सुनाउन चाहेको छ तर उसलाई त्यो मौका र वातावरण दिइएको छैन । मैले विद्यालयमा जादाँ हाकिम होइन साथी भन्छु । विद्यार्थी सबैसंग हात मिलाउछुँ । साथी भन्छु । अनि सबैले मलाई साथी भनेर बोलाउँछन् । यसरी साथी भन्दा उनीहरुले आफ्ना समस्या र अनुभवहरु मलाई निर्धक्क भन्ने गरेका छन् ।

मैले मेरो मोबाइल नम्बर र फेसबुक अकाउण्ट उनीहरुलाई शेयर गरेको छु । अनि भएका समस्या उनीहरुले मलाई भन्छन् । कुन शिक्षकले पढायो कुन शिक्षकले पढाएन ? मलाई सिधै एसएमएस गर्छन् । अनि मैले त्यस बारेमा बुझ्न र त्यो समस्या तत्कालै समाधान गर्न पनि सजिलो भएको छ । अहिलेको प्रविधिलाई पनि अनुगमनको पाटो बनाउदाँ अभिभावकहरुले पनि सजिलै आफ्नो सन्तानले पढ्ने विद्यालयको अवस्थाका बारेमा मलाई सोध्ने र भन्ने गरेका छन् । यसले मलाई हौसला त दिएको छ नै गल्ती गर्ने, विद्यार्थीको भविष्य माथी खेलबाड गर्ने शिक्षक र विद्यालयलाई समेत सचेत गराएको पाएको छु ।

- तर संस्थागत विद्यालयको तुलनामा सामुदायिक शिक्षा त खस्किरहेको छ । यसको मुख्य कारण के हो र सुधार कसरी गर्न सकिन्छ जस्तो लाग्छ ?

मुख्य कारण सबैले आ आफ्नो जिम्मेवारी पुरा नगरिदिएर हो । अभिभावक, शिक्षक, विद्यालय अनि हामी सबै । एउटैलाई दोष दिएर हुदैन । अहिले जसरी विद्यालय विग्रिएको छ, त्यसलाई राम्रोसंग सुधार्न पनि सकिन्छ । शिक्षकले राम्रोसंग पढाईदिने हो, अभिभावकले पनि विद्यालय र विद्यार्थीको ख्याल गरिदिने हो र शिक्षालाई गम्भिर भएर निरन्तर उच्च प्राथमिकताका साथ निर्वाध चल्न दिने हो भने अहिले विग्रिएको विद्यालय सुधार्न गाह्रो छैन । सरकारी विद्यालयमा विद्यार्थीले आफुले चाहे जसरी पढ्न नसकेपछि अभिभावकले निजीमा विद्यार्थीलाई पढाएका हुन् । यो बाध्यता हो र देशभरी नै समस्या छ । यसलाई समाधान गर्न दुईओटा कुरामा ध्यान दिनुपर्छ । पहिलो कुरा सरकारी विद्यालयलाई पुर्ण रुपमा सुरक्षित, व्यवस्थित, नियमित र अहिलेको आवश्यकता बमोजिम बनाउनुपर्छ ।

विद्यार्थीलाई अनुशासनमा राखेर पढाउन अभिभावक, विद्यालय प्रशासन र शिक्षकले मेहनत त गर्नुपर्छ नै त्यसलाई नियमित अनुगमन पनि गर्नुपर्छ । यस अलावा अहिले मनोमानी बढेको छ । शिक्षाका सवांहकहरुले जागिरे प्रवृत्ति त्याग्नुपर्छ । १० देखि ५ बजेसम्मको जागिरे प्रवृत्तिलाई त्यागियो भने पनि यो धेरै हदसम्म समाधान हुन्छ । त्यससंगै सरकारी विद्यालयमा आफु शिक्षक हुने तर छोराछोरीलाई नीजिमा पढाउने शिक्षकलाई कडा निगरानीमा राख्नुपर्छ । आफ्नो छोराछोरी सरकारी विद्यालयमै पढाएर विद्यालय सुधार्नुपर्छ । यो नमान्नेलाई दुर्गम जिल्लामा सरुवा गरिदिनुपर्छ । यसको शुरुवात पनि म गर्दैछु । यी दुईओटा कुरालाई जोड दियो भने धेरै हदसम्म यो समस्याको समाधान हुन्छ ।

- तपाईले पटक पटक कारवाहिको कुरा गर्नु भयो, यो गर्न तपाईलाई कुनै चुनौती छैन ?

राम्रो काम गर्दा चुनौति त भैहाल्छ । तर, भलाई हुने काममा आम मानिसहरुको समर्थन हुन्छ । र त्यो सहयोग अनि विश्वास जित्न सकियो भने सजिलै चुनौति पार लाग्छ । गल्ती गर्नेलाई सजाय दियो, अनियमिततालाई रोकियो, मेरो र तेरो नभनिकन हाम्रा लागी गरियो भने आफै निडर भईदोँ रहेछ । कसैले यो गर त्यो गर भन्नुपर्दैन । त्यसैले अन्य भन्दा केही फरक र निडर भएर गर्न सही कुरा जे हो, जुन हुनुपर्ने हो त्यो भएको छैन भने त्यसलाई तुरुन्तै गर्नुपर्छ ।

अनि कहाँ कहाँ गल्ती भएको छ त्यहाँ सच्चाउने हो । सायद यति गरियो भने चुनौति पार लाग्छ । सबैले त्यस कामलाई समर्थन गर्न थाल्छन् । आफुले मात्र काम गर्ने होइन सबैलाई काम गर्न उत्प्रेरणा जगाउने हो । बाध्य बनाएर भन्दा पनि रहर जगाएर काम गर्दा छिटो सफलता र परिणाम हात लाग्छ ।

widgets